🏛️ راهنمای جامع ثبت شرکت در سرزمین اصلی عمان (Mainland)
۱. شرکت سرزمین اصلی (Mainland) چیست؟
شرکت سرزمین اصلی (Mainland Company) در عمان، یک ساختار حقوقی است که تحت قوانین تجاری اصلی کشور و به ثبت رسیده در وزارت بازرگانی، صنعت و ترویج سرمایهگذاری (MOCIIP) فعالیت میکند. این نوع شرکت برای فعالیت مستقیم در بازار داخلی عمان طراحی شده است و به مالک خود اجازه میدهد تا در سراسر کشور به خرید و فروش کالا و خدمات بپردازد، با ارگانهای دولتی قرارداد ببندد و در مناقصات عمومی شرکت کند.
بر اساس قانون سرمایهگذاری خارجی (FCIL) مصوب ۲۰۱۹، سرمایهگذاران خارجی اکنون میتوانند در اکثر بخشهای تجاری، صنعتی و خدماتی تا سقف ۱۰۰٪ مالکیت شرکت خود را در سرزمین اصلی در اختیار داشته باشند و نیازی به شریک محلی ندارند.
مزایای کلیدی ثبت شرکت در سرزمین اصلی
- دسترسی کامل به بازار داخلی: امکان فعالیت در تمام نقاط عمان بدون محدودیت جغرافیایی یا بخشنامهای.
- شرکت در مناقصات دولتی: تنها شرکتهای دارای ثبت تجاری (CR) از MOCIIP مجاز به شرکت در مناقصات و قراردادهای دولتی هستند.
- مالکیت ۱۰۰٪ خارجی: در اکثر فعالیتها، بدون نیاز به شریک یا اسپانسر عمانی.
- مجوز چندفعالیتی: امکان ثبت چندین کد فعالیت تجاری در یک مجوز واحد.
- اخذ ویزای سرمایهگذار و کارکنان: امکان اخذ ویزای اقامت برای سهامداران و کارکنان خارجی.
معایب و محدودیتها
- مالیات بر درآمد شرکتها: مشمول نرخ پایه ۱۵٪ (با نرخ ۳٪ برای SMEهای واجد شرایط با گردش مالی تا ۱۰۰,۰۰۰ ریال عمان).
- تعرفههای گمرکی: واردات کالا مشمول عوارض گمرکی (معمولاً ۵٪) میشود.
- تعهدات استخدامی و عمانیسازی: شرکتها ملزم به رعایت درصد مشخصی از استخدام نیروی کار عمانی هستند.
- نیاز به دفتر فیزیکی: داشتن دفتر یا فضای کاری واقعی در عمان الزامی است.
۲. چارچوب حقوقی و مالکیت خارجی
قانون سرمایهگذاری خارجی (Foreign Capital Investment Law – FCIL) که با فرمان سلطنتی شماره ۵۰/۲۰۱۹ به اجرا درآمد، انقلابی در قوانین سرمایهگذاری عمان ایجاد کرد. این قانون، محدودیت ۴۹٪ سهام برای سرمایهگذاران خارجی را لغو و اجازه مالکیت ۱۰۰٪ را در اکثر بخشها صادر کرد.
بخشهای مجاز برای مالکیت ۱۰۰٪ خارجی
- تجارت و بازرگانی عمومی
- خدمات حرفهای و مشاورهای
- فناوری اطلاعات و نرمافزار
- تولید و صنعت
- لجستیک و حملونقل
- توسعه املاک و مستغلات
- گردشگری، هتلداری و مواد غذایی
- خدمات درمانی و آموزشی (با اخذ مجوزهای تخصصی)
بخشهای محدود (لیست منفی)
برخی از فعالیتها همچنان در «لیست منفی» قرار دارند و مالکیت خارجی در آنها محدود است یا نیاز به تأیید ویژه دولت دارد:
- دفاع و تأمین تجهیزات نظامی
- استخراج نفت و گاز (فعالیتهای بالادستی)
- برخی از فعالیتهای رسانهای و پخش
- برخی از فعالیتهای خردهفروشی در مقیاس کوچک
- وکالت و حقوق (تمرین حقوق عمان)
- برخی از فعالیتهای دلالی املاک
۳. ساختارهای حقوقی مناسب برای سرمایهگذاران خارجی
| ساختار حقوقی | مالکیت خارجی | حداقل سرمایه | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| شرکت با مسئولیت محدود (LLC) | تا ۱۰۰٪ | معمولاً ۱۵۰,۰۰۰ ریال عمان (در برخی فعالیتها قابل معافیت) | کسبوکارهای کوچک و متوسط، تجارت، خدمات |
| شرکت تکسهامدار (OPC) | ۱۰۰٪ | بدون حداقل مشخص | مشاوران و متخصصان مستقل |
| شرکت سهامی عام (JSC) | مشارکت خارجی مجاز | سرمایه بالا | شرکتهای بزرگ، پذیرش در بورس |
| شعبه شرکت خارجی | ۱۰۰٪ (مالکیت شرکت مادر) | بدون حداقل | شرکتهای بینالمللی، پروژههای خاص |
۴. فرآیند گامبهگام ثبت شرکت
فرآیند ثبت شرکت در سرزمین اصلی عمان از طریق سامانه آنلاین Invest Easy انجام میشود و کاملاً دیجیتالی شده است.
- رزرو نام تجاری: انتخاب و رزرو نام شرکت از طریق سامانه Invest Easy (۱–۲ روز کاری).
- تهیه و ارسال مدارک: ارائه مدارک شامل کپی پاسپورت، اساسنامه (MOA و AOA)، طرح کسبوکار و آدرس دفتر.
- ثبت درخواست و پرداخت هزینهها: تکمیل فرمها و پرداخت هزینههای دولتی.
- بررسی و تأیید توسط MOCIIP: بررسی مدارک توسط وزارت بازرگانی (۵–۱۰ روز کاری).
- صدور گواهی ثبت تجاری (CR): دریافت گواهی ثبت شرکت و مجوز فعالیت تجاری.
- ثبت در سازمان مالیاتی: دریافت شماره مالیاتی (TIN).
- اخذ ویزای سرمایهگذار: از طریق پلیس سلطنتی عمان (۷–۱۴ روز).
- افتتاح حساب بانکی شرکتی: معمولاً ۵–۱۴ روز با واریز حداقل موجودی.
مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت در سرزمین اصلی
- کپی پاسپورت مالک یا مدیران (حداقل ۶ ماه اعتبار)
- عکس پرسنلی (پسزمینه سفید، مطابق استاندارد ROP)
- رزومه (CV) و طرح کسبوکار (۳ ساله)
- گواهی عدم سوءپیشینه (با آپوستیل، حداکثر ۳ ماه)
- اساسنامه (MoA و AoA) به دو زبان انگلیسی و عربی
- وکالتنامه برای نماینده در عمان (با آپوستیل)
- تأییدیه منبع وجوه (گردش حساب ۶–۱۲ ماهه)
- قرارداد اجاره دفتر فیزیکی (آدرس معتبر)
۵. هزینههای ثبت شرکت در سرزمین اصلی (سال ۲۰۲۶)
هزینههای ثبت شرکت در سرزمین اصلی عمان به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما بهطور کلی از ۱,۵۰۰ ریال عمان (حدود ۳,۹۰۰ دلار) شروع میشود.
| نوع هزینه | هزینه (ریال عمان) |
|---|---|
| ثبت LLC از طریق Invest Easy | از ۱,۵۰۰ |
| هزینههای دولتی (رزرو نام، ثبت) | ۶۰۰–۱,۲۰۰ |
| مجوز شهرداری (سالانه) | ۲۰۰–۵۰۰ (بسته به موقعیت) |
| ویزای سرمایهگذار و کارت اقامت | ۲۰۰–۴۰۰ |
| خدمات حسابداری و حسابرسی (سالانه) | از ۱,۵۰۰ |
| هزینه کل سال اول (با دفتر و حسابداری) | ۵,۰۰۰–۲۵,۰۰۰ |
نکته مهم: در سالهای اخیر، عمان حداقل سرمایه مورد نیاز برای اکثر فعالیتهای تجاری را حذف کرده است و تنها برای فعالیتهای خاص، سقف ۱۵۰,۰۰۰ ریال عمان در نظر گرفته شده است.
۶. تعهدات مالیاتی و گمرکی
- مالیات بر درآمد شرکتها: نرخ پایه ۱۵٪. برای شرکتهای کوچک و متوسط با گردش مالی کمتر از ۱۰۰,۰۰۰ ریال عمان، نرخ ۳٪ اعمال میشود.
- مالیات بر ارزش افزوده (VAT): نرخ ۵٪ (شرکتها ملزم به ثبت و ارائه اظهارنامه دورهای هستند).
- مالیات تکلیفی (Withholding Tax): ۱۰٪ برای سود سهام و بهره، ۵٪ برای حق امتیاز (Royalties).
- معافیتها: معافیتهای مالیاتی برای SMEهای واجد شرایط و همچنین مشوقهای سرمایهگذاری در چارچوب چشمانداز ۲۰۴۰ عمان وجود دارد.
۷. تعهدات استخدامی و قوانین عمانیسازی (Omanisation)
کلیه شرکتهای ثبتشده در سرزمین اصلی عمان ملزم به رعایت قوانین کار و بهویژه سیاست عمانیسازی (Omanisation) هستند. این سیاست، حداقل درصدی از نیروی کار عمانی را برای هر بخش تعیین میکند.
| بخش | درصد عمانیسازی (تقریبی) |
|---|---|
| بانکداری و خدمات مالی | ۹۰٪ یا بیشتر |
| بیمه | ۷۵٪ یا بیشتر |
| مهندسی و مشاوره | ۳۵٪ یا بیشتر |
| تجارت و خردهفروشی | ۲۰٪ تا ۳۵٪ |
| فناوری اطلاعات | ۱۵٪ تا ۲۰٪ |
| حملونقل و لجستیک | ۲۰٪ یا بیشتر |
رعایت نکردن درصد عمانیسازی منجر به محدودیت در صدور ویزای جدید برای کارکنان خارجی میشود. همچنین، شرکتها موظف به ثبت نام کارکنان عمانی در سازمان تأمین اجتماعی (PASI) و پرداخت حق بیمه مربوطه هستند.
۸. مقایسه سرزمین اصلی با مناطق آزاد
| ویژگی | سرزمین اصلی (Mainland) | مناطق آزاد (Free Zone) |
|---|---|---|
| مرجع ثبت | MOCIIP (Invest Easy) | OPAZ و مرجع هر منطقه |
| دسترسی به بازار داخلی | ✅ آزاد و کامل | ❌ محدود (نیاز به توزیعکننده یا شرکت جداگانه) |
| مالکیت خارجی | ✅ تا ۱۰۰٪ در اکثر بخشها | ✅ ۱۰۰٪ تضمینی |
| معافیت مالیاتی | ❌ نرخ پایه ۱۵٪ (۳٪ برای SMEها) | ✅ معافیت ۱۰–۳۰ ساله |
| معافیت گمرکی | ❌ پرداخت عوارض (۵٪) | ✅ معافیت کامل |
| حداقل سرمایه | فعالیتمحور (اغلب بدون حداقل) | بسته به منطقه (معمولاً کمتر) |
| دفتر فیزیکی | ✅ الزامی در هر نقطه از کشور | ✅ باید در محدوده منطقه باشد |
| مدت زمان ثبت | ۲–۴ هفته | ۳–۵ هفته |
| مناسب برای | خدمات محلی، خردهفروشی، مناقصات دولتی | صادرات، لجستیک، تولید، استارتاپهای بینالمللی |
📌 چارچوب تصمیمگیری ۴ مرحلهای
- مشتریان من چه کسانی هستند؟ مشتریان داخلی عمان ← سرزمین اصلی | مشتریان بینالمللی ← منطقه آزاد
- آیا به مناقصات دولتی نیاز دارم؟ بله ← سرزمین اصلی | خیر ← منطقه آزاد
- آیا به معافیت مالیاتی بلندمدت نیاز دارم؟ بله ← منطقه آزاد | خیر ← سرزمین اصلی
- مدل کسبوکار من چیست؟ خردهفروشی، خدمات محلی ← سرزمین اصلی | لجستیک، تولید، فناوری ← منطقه آزاد
اگر ۳ پاسخ یا بیشتر به سمت سرزمین اصلی باشد، انتخاب سرزمین اصلی مناسبتر است.
۹. جمعبندی و توصیههای نهایی
ثبت شرکت در سرزمین اصلی عمان، با اصلاحات قانونی سال ۲۰۱۹، بهویژه برای سرمایهگذارانی که به دنبال حضور مستقیم در بازار داخلی و شرکت در پروژههای دولتی هستند، گزینهای ایدهآل محسوب میشود. امکان مالکیت ۱۰۰٪ خارجی، حذف حداقل سرمایه برای اکثر فعالیتها و زیرساخت دیجیتال پیشرفته، عمان را به مقصدی جذاب برای کسبوکارهای بینالمللی تبدیل کرده است.
توصیههای کلیدی:
- مشاوره حقوقی: با توجه به لیست منفی و مجوزهای خاص برخی فعالیتها، استفاده از مشاوران حقوقی مجرب توصیه میشود.
- برنامهریزی برای عمانیسازی: از همان ابتدا، برنامهای برای جذب نیروی کار عمانی و رعایت درصدهای تعیینشده تدوین کنید.
- توجه به هزینههای جاری: هزینههای سالانه مانند تمدید مجوز، اجاره دفتر و خدمات حسابداری را در بودجهریزی بلندمدت خود لحاظ کنید.
- انتخاب دقیق کد فعالیت: کد فعالیت تجاری باید کاملاً با حوزه کاری شما مطابقت داشته باشد تا از مشکلات بعدی در اخذ مجوزها و افتتاح حساب بانکی جلوگیری شود.
منابع و مراجع
- RBC Companies. (2026). Как открыть компанию в Омане в 2026 году
- Make My Company. (2026). Foreign Ownership in Oman: 100% Ownership Law, Sectors and Rules
- Enterslice. (2026). Oman Mainland Company vs Free Zone Company: How to Choose
- Enterslice. (2026). Mainland LLC Registration in Oman
- UNCTAD. (2026). Foreign Capital Investment Law